Het onderzoek .....

Achter de fictie: het onderzoek achter Het Zevende Charter

Sommige ideeën voor een thriller verzin je. Andere kom je tegen tijdens onderzoek en blijken interessanter dan alles wat je zelf had kunnen bedenken.

Het Zevende Charter is fictie. Xara is fictief. Haar onderzoek, de gebeurtenissen waarin ze verzeild raakt en het geheim dat ze probeert bloot te leggen, bestaan alleen binnen het verhaal. Maar de wereld waarin dat verhaal zich afspeelt, moest geloofwaardig zijn.

Toen ik begon, stond er eigenlijk maar één ding vast.

Ik wilde een thriller schrijven over een vrouwelijke ethisch hacker die tijdens haar werk en onderzoek iets ontdekt wat in eerste instantie een modern en technisch vraagstuk lijkt. Naarmate ze verder graaft, ontdekt ze dat er achter die technologie een onverwachte historische connectie schuilgaat.

Dat was het. Er was nog geen volledig uitgewerkte plot. Geen vastomlijnd geheim dat alleen nog ingevuld hoefde te worden. Zelfs de precieze historische connectie stond nog niet vast.

Wel wist ik dat twee werelden elkaar ergens in het verhaal moesten raken: technologie en geschiedenis. Hoe ze elkaar zouden raken, moest ik nog ontdekken. En precies daar werd het interessant.

Van oude handelsroutes tot moderne datanetwerken

Voor Het Zevende Charter heb ik me verdiept in uiteenlopende onderwerpen. Historische handelsnetwerken en oude kaarten, maar ook cybersecurity, kritieke infrastructuur, internationale dataverbindingen en natuurlijk AI.

Niet omdat al die kennis uiteindelijk letterlijk in het boek moest belanden. Integendeel. Het grootste deel daarvan haalt een roman nooit. Maar tijdens het onderzoek begon ik verbanden te zien.

Eeuwen geleden probeerden mensen handelsroutes, goederenstromen en strategische locaties in kaart te brengen. Tegenwoordig doen we iets vergelijkbaars met digitale netwerken, kabelverbindingen, datacenters en andere infrastructuren waarvan onze samenleving afhankelijk is. De middelen zijn veranderd, maar het principe is verrassend herkenbaar gebleven: we willen weten hoe netwerken zijn opgebouwd, waar de belangrijke knooppunten liggen en wie of wat invloed heeft op de verbindingen daartussen.

Langzaam begon daardoor ook het oorspronkelijke idee achter Xara vorm te krijgen. Het moderne onderzoek en de historische connectie die ik vanaf het begin voor ogen had, groeiden naar elkaar toe. Dat gegeven werd een van de fundamenten onder Het Zevende Charter.

De interessantste ontdekkingen waren vaak klein

Het waren zelden de spectaculaire historische gebeurtenissen die uiteindelijk de meeste inspiratie opleverden. Veel vaker was het iets kleins. Een technische beschrijving in een rapport. Een detail op een oude kaart. Een verwijzing in een historisch document die in eerste instantie nauwelijks belangrijk leek. Of een moderne infrastructuurkaart waarop ineens een patroon zichtbaar werd dat een onverwachte overeenkomst vertoonde met iets waarover ik eerder had gelezen. Dat zijn gevaarlijke momenten voor iemand die een thriller schrijft. Want onmiddellijk ontstaat de volgende vraag: Wat als dit geen toeval is?

Vanaf dat moment kijk je anders naar de informatie.

Je zoekt verder. Het ene document leidt naar het volgende onderwerp. Een historische gebeurtenis roept een technische vraag op. Een technisch concept brengt je terug naar iets dat eeuwen geleden gebeurde. En langzaam ontstaat er iets wat er daarvoor nog niet was: een verhaal.

Wanneer feiten fictie beginnen te voeden

Een van de leukste onderdelen van het schrijven was het moment waarop het onderzoek niet langer alleen diende om het verhaal te controleren, maar het verhaal begon te veranderen. Sommige scènes uit Het Zevende Charter ontstonden pas nadat ik tijdens mijn onderzoek iets tegenkwam waarvan ik dacht: hier moet ik iets mee.

Andere ideeën verdwenen juist omdat de werkelijkheid interessanter bleek. En soms zorgde één klein feit ervoor dat een complete verhaallijn een andere richting kreeg. Daar zit voor mij een belangrijk verschil tussen onderzoek doen voor een roman en simpelweg informatie verzamelen.

Je zoekt niet alleen naar antwoorden. Je zoekt vooral naar nieuwe vragen.

Hoeveel werkelijkheid stop je in fictie?

Daarbij lag voortdurend een andere uitdaging op de loer. Het Zevende Charter moest een goed leesbare technologische thriller blijven. Geen technisch handboek over cybersecurity. Geen geschiedenisboek. En al helemaal geen verzameling onderzoeksresultaten waarmee ik als schrijver wilde laten zien hoeveel bronnen ik had geraadpleegd. De lezer hoeft geen specialist te zijn om het verhaal te kunnen volgen.

Sterker nog: idealiter merkt de lezer nauwelijks hoeveel onderzoek er onder een scène ligt.

Een technische handeling moet logisch voelen. Een historische verwijzing moet geloofwaardig zijn. Een locatie, netwerk of gebeurtenis moet kloppen binnen de wereld van het verhaal. Maar uiteindelijk draait het om Xara. Om wat zij ontdekt. Om de keuzes die ze daardoor moet maken. En om de vraag wat er gebeurt wanneer verschillende aanwijzingen die niets met elkaar te maken lijken te hebben, langzaam onderdelen blijken te zijn van hetzelfde patroon.

Waar houdt de werkelijkheid op?

Dat is misschien wel het leukste spanningsveld van een thriller waarin echte technologie en geschiedenis worden gecombineerd met fictie. Want hoe meer werkelijkheid je gebruikt, hoe interessanter de grens met fictie wordt.

Welke technologie bestaat werkelijk?

Welke historische gebeurtenissen kloppen?

Welke infrastructuren en afhankelijkheden bestaan daadwerkelijk?

En vanaf welk moment begint Het Zevende Charter dingen met elkaar te verbinden die in werkelijkheid helemaal niets met elkaar te maken hebben?

Dat onderscheid ga ik natuurlijk niet volledig verklappen. Want een deel van het plezier zit juist daar.

In het moment waarop je tijdens het lezen denkt: Wacht eens even… zou dit echt kunnen?

Eén onderzoek leidt naar het volgende

Het mooie is dat die manier van schrijven inmiddels niet bij Het Zevende Charter is gebleven. Tijdens het onderzoeken en schrijven ontstaan voortdurend nieuwe vragen. Sommige verdwijnen weer. Andere blijven hangen, simpelweg omdat ik het gevoel heb dat er meer achter zit.

Zo ontstond ook het eerste idee voor Xara's volgende avontuur, Het Schaduwprotocol.

Ook dat begon niet met een uitgewerkt verhaal. Sterker nog: dat verhaal is op dit moment nog volop in ontwikkeling. Wat er wél was, was opnieuw een vraag. Ditmaal over een technologisch onderwerp dat steeds actueler wordt: Wat gebeurt er wanneer onze digitale identiteit niet langer alleen beschrijft wie we zijn, maar systemen op basis daarvan gaan bepalen wie we zijn?

Die vraag vormt het vertrekpunt voor Het Schaduwprotocol. Xara ontdekt daarin dat digitale identiteiten een eigen leven kunnen gaan leiden en dat haar gevaarlijkste tegenstander ditmaal geen persoon is, maar een protocol.

Waar dat onderzoek haar uiteindelijk precies naartoe brengt, weet zelfs ik nog niet helemaal. En misschien is dat juist het leukste aan het schrijven ervan.

Alles begon met dezelfde vraag

Terugkijkend heeft het onderzoek achter Het Zevende Charter veel meer gedaan dan alleen zorgen dat bepaalde technische en historische details kloppen. Het heeft het verhaal mede gevormd. Het bracht onderwerpen bij elkaar die ik aanvankelijk afzonderlijk onderzocht. Het leverde ideeën op voor scènes en verhaallijnen. En regelmatig stuurde het Xara's onderzoek een richting op die ik zelf aan het begin van het schrijfproces nog niet had voorzien.

Misschien lijken onderzoek doen en een thriller schrijven daarom meer op elkaar dan je zou verwachten.

Je vindt iets. Je probeert te begrijpen wat het betekent. Je ontdekt een verband. En vervolgens stel je de vraag waarmee Het Zevende Charter begon en waar inmiddels ook nieuwe verhalen rond Xara uit ontstaan:

Wat als?